- Home
- Vrije tijd
- Cultuur
- Cultuurhuizen
- Kasteel d'Ursel
- Tentoonstelling
Tentoonstelling 'Vrouwen met stijl. Vier penseelprinsessen in Hingene'
De tentoonstelling presenteert het werk van vier adellijke amateurschilderessen. Met een uitzonderlijke fijngevoeligheid legden deze penseelprinsessen hun leefwereld vast. Ze waren even getalenteerd als menig professioneel kunstenaar, maar beoefenden hun kunst louter uit liefhebberij.
De centrale figuur is Antonine de Mun, hertogin d'Ursel. Verder komen ook haar grootmoeder Emilie, haar moeder Pauline en haar dochter Henriëtte – alias Riri – aan bod. Samen omvatten ze de periode van Napoleon tot na de Eerste Wereldoorlog. Tientallen aquarellen, tekeningen en olieverfschilderijen van hun hand bleven bewaard in adellijke privéverzamelingen. Nu worden ze voor het eerst samen gebracht.
Net als muziek en dans hoorden ook tekenen en schilderen tot een goede, adellijke opvoeding. Dat gold natuurlijk bij uitstek voor de koninklijke familie. De tentoonstelling opent met werk van de drie eerste Belgische koninginnen. Naast tekenalbums en schilderijen van Louise-Marie en Marie-Henriëtte, prijkt er een borstbeeld dat koningin Elisabeth maakte van haar kleinzoon, de huidige koning Albert II.
Penseelprinsessen
Op een mooie septemberdag in 1804 zat Emilie, de jongere zus van de hertog d’Ursel, in het park het perspectief van het kasteel te tekenen. Precies op dat moment deed de Franse markies Claude-Adrien de Mun haar een huwelijksaanzoek. Volgens zijn dagboek keek ze even op en zei ze zachtjes ja. Emilie werd markiezin de Mun en verhuisde mee naar Frankrijk.
Hun zoon Adrien huwde met Pauline de Ludre-Frolois. Net zoals haar schoonmoeder Emilie portretteerde ze vooral haar familie. Zo schilderde ze haar kleinzoon als jonge Hercules, gewapend met pijl en boog en gekleed in een leeuwenvel. Ook haar oudste dochter Antonine de Mun poseerde fier in haar allereerste baljurk.
Antonine erfde duidelijk het artistieke talent van haar moeder en haar grootmoeder. Na haar huwelijk met Joseph d’Ursel liet hij in het park van Hingene zelfs een heus schildersatelier voor haar bouwen. Ook haar dochter Riri kreeg een stevige artistieke vorming. Ze maakte tientallen aquarellen en olieverfschilderijen, waaronder enkel pareltjes van het interieur in Hingene.
Facebook anno 1890
De penseelprinsessen zochten hun modellen vooral in familiekring. Kinderen of kleinkinderen, zussen of schoonbroers, ouders of oude tantes: allemaal werden ze vereeuwigd. Ook de bedienden waren dikwijls een ‘gewillig’ slachtoffer. Soms kopieerden de dames een oud familieportret en vervingen ze de gezichten door die van hun verwanten.
Blikvanger in de tentoonstelling zijn de tekenalbums van Antonine de Mun. Gedurende vijfentwintig jaar documenteerde ze daarin het dagelijks leven van haar kinderen: hun eerste stapjes, hun bezigheden, hun huisdieren. Het lijken wel foto’s die een moeder vandaag ongetwijfeld op haar Facebookpagina zou plaatsen…
Van dorpsprocessie tot Parijse salon
De adellijke dames werden niet alleen opgeleid door hun moeders, maar ook door professionele kunstenaars. Daardoor zijn hun schilderijen en tekeningen van een hoog technisch niveau. Ze werden regelmatig opgenomen in prestigieuze tentoonstellingen, zoals de Parijse Salon of de Expositions des Beaux-Arts in Brussel.
Een heel andere bestemming kenden de schilderijen die Antonine en Riri maakten van Jeruzalem en het kindje Jezus. Ze waren bedoeld voor het rustaltaar dat bij processies werd opgesteld in het kasteelpark. Zo kon het hele dorp zien dat de kasteelbewoonsters minstens even devoot als artistiek waren.
Een uitzonderlijk kamerscherm
Het pronkstuk van de tentoonstelling is een kamerscherm waarop de belangrijkste plekken in het leven van Antonine de Mun, hertogin d’Ursel, te zien zijn. Tussen 1885 en 1911 werd het geschilderd door Antonine, haar echtgenoot Joseph, hun dochter Riri en twee bevriende professionele kunstenaars.
Het eerste paneel toont het hôtel d’Ursel, de Brusselse stadsresidentie. De volgende twee panelen zijn gewijd aan Lumigny, het voorouderlijke kasteel van Antonine. Dan volgen twee panelen over het kasteel van Hingene. Uiterst rechts is het Ardense landschap rond het kasteel van Durbuy geschilderd, waar de familie d’Ursel graag ging jagen.
Kasteel d'Ursel
_tcm7-174091.jpg)
De tentoonstelling start op de eerste verdieping en leidt je door de voormalige slaapkamers van adellijke bewoners. Via de diensttrap kom je terecht op de recent gerestaureerde tweede verdieping, waar vroeger het personeel en de adellijke kinderen onderdak vonden.
Het prachtige interieur van het kasteel, met de karakteristieke Chinese interieurdecoratie, wordt zo een volwaardig element in het verhaal van de penseelprinsessen.
Groepsarrangementen
Elke weekdag en zaterdag van 22 september tot 24 november 2013 kun je tussen 10 en 18 uur het kasteel in groep bezoeken. Een rondleiding duurt ca. 2 uur.
Na de rondleiding kun je genieten van een afternoon tea in het prachtige kader van de spiegelzaal. We serveren je scones, hartige sandwiches, koekjes, cupcakes en de fijnste theesoorten. Een afsluiter in stijl!
Reserveren kan via dit formulier. Voor meer informatie of voor een programma op maat kun je terecht op info@kasteeldursel.provant.be of 03 820 60 11.
| Toegang kasteel | 7 euro pp. |
|---|---|
| Gids kasteel | 50 euro per gids (max. 15 p. per gids) |
| Glas cava | 4 euro pp. |
| Enkel koffie/thee | 2,80 euro pp. |
| Afternoon tea | 15 euro pp. |
Individuele bezoekers
De tentoonstelling is open voor individuele bezoekers op zondag van 13 tot 17 uur.
Toegang: 7 euro.
In de spiegelzaal wordt dan koffie en taart geserveerd.
