Brochurereeks 'Provinciaal patrimonium in de kijker'

Publicaties over (bouw)historisch onderzoek van het provinciaal patrimonium

Een gebouw in vijf bedrijven. Van Hotel van Ertborn tot 'De Studio'

In 2011 kocht het provinciebestuur het gebouw van de voormalige Studio Herman Teirlinck in Antwerpen en gaf het in erfpacht aan kunstencentrum Villanella. In dit monumentale voormalige Grand Hôtel en bankgebouw studeerden en doceerden jarenlang de grootste Vlaamse acteurs en actrices.

Naar aanleiding van Open Monumentendag 2012 werd deze gratis brochure gepubliceerd.

Een schouwburg met een historie. De Arenberg in Antwerpen

Sinds midden 16de eeuw stond op de plek van de huidige Arenbergschouwburg het schuttershof (met gildegebouw) van de Gilde van de Oude Voetboog. In 1852 vestigde de Cercle Artistique, Littéraire et Scientifique er zich, die er een tentoonstellingszaal, een bibliotheek en een feest- en concertzaal liet bouwen. Jozef Hertogs ontwierp een volwaardige theaterzaal voor de verbouwing van 1929. De provincie Antwerpen redde het gebouw van de sloop: in 1971 werd het Provinciaal Centrum Arenberg plechtig geopend.

Gratis brochure

Uit één stuk. De boomstamkist van Sint-Lenaarts (Brecht)

De Sint-Leonarduskerk in Sint-Lenaarts heeft een zeer merkwaardig erfgoedstuk: een zeldzame laatmiddeleeuwse boomstamkist. In Vlaanderen bleven er slechts een zevental bewaard. Ze is vervaardigd uit één massief stuk inlands eikenhout van 1,93 meter lang en weegt meer dan 100 kilogram. Via koolstof-14 onderzoek weten we dat ze dateert uit de 14de - 15de eeuw.

De kist deed dienst als brandkast of archiefkoffer voor het bewaren van belangrijke documenten zoals rekeningen, oorkonden of schepenregisters. Zestien smeedijzeren banden en maar liefst zes sloten moesten beschermen tegen diefstal of inbraak. Uit extra veiligheidsoverwegingen waren de sleutels in handen van zes verschillende personen. Zo kon de kist slechts geopend worden wanneer alle verantwoordelijken aanwezig waren.

Gratis brochure.

Helden van het Sportpaleis. Van wielerbaan tot spektakeltempel.

In 1997 kocht het provinciebestuur, dankzij eregedeputeerde Charles De Weze, een omvangrijke collectie voorwerpen, drukwerk, foto’s, affiches en audiovisueel materiaal aan over het Antwerps Sportpaleis.

Op basis van dit materiaal kwam de erfgoedbrochure ‘Helden van het Sportpaleis. Van Wielerbaan tot spektakeltempel’ tot stand. Deze brochure bestaat uit drie delen. Het eerste deel beschrijft de bouw van het Sportpaleis, wat met meer moeilijkheden gepaard ging dan men voorzien had. Niettemin slaagde men erin na 21 maanden noeste arbeid op 11 september 1933 het Sportpaleis op te leveren.

Het tweede deel handelt over de sportevenementen die er hebben plaatsgevonden. Het Sportpaleis maakte aanvankelijk vooral naam met de organisatie van succesvolle zesdaagsen.

En het derde deel ten slotte wijdt uit over de grote spektakels die er georganiseerd werden en over de plejade van artiesten die er hebben opgetreden.
Gratis brochure.

Een reis naar de belle époque : Landgoed Pulhof, Wijnegem

Het domein Pulhof werd in 2003 aan het provinciebestuur gelegateerd. Sindsdien werken diverse diensten aan de restauratie, ontsluiting en herbestemming van het geheel. In 2009 konden de Provinciale Groendomeinen Regio Antwerpen het kasteelpark openstellen voor het publiek. Het Departement Cultuur, de Dienst Infrastructuur en architectenbureau Erfgoed & Visie werken ondertussen verder aan de restauratie en herbestemming van de waardevolle gebouwen op het domein.

 

Het historisch onderzoek dat hiervoor verricht werd door de Dienst Erfgoed, resulteerde in een beknopte erfgoedbrochure die zowel de historiek als de toekomst van het domein belicht.

Gratis brochure.

Een harnas van baksteen en beton : de Antwerpse fortengordels

Meer dan tien eeuwen lang had Antwerpen een strategisch belang dat de bouw van steeds nieuwe verdedigingslinies met zich mee bracht. Tot op vandaag vormen elementen hiervan een belangrijk patrimonium aan militair erfgoed.

 

Naar aanleiding van de tweede sportieve Fortengordel, op 23 mei 2010, gaf de dienst Erfgoed deze nieuwe brochure uit waarin het erfgoed van de Antwerpse fortengordels, vestingen en omwallingen in context wordt geplaatst.

Gratis brochure.

Een lachende school in het Rivierenhof : de provinciale landbouw- en huishoudschool voor meisjes

Sedert het ontstaan van de provincies in de negentiende eeuw investeert het Antwerpse provinciebestuur in onderwijs. Daarbij stonden zorg voor de zwakkere groepen en aandacht voor kwaliteitsvolle technische en ambachtelijke opleidingen centraal, zoals bijvoorbeeld de provinciale landbouw- en huishoudschool voor meisjes in Deurne illustreert. Naar aanleiding van Open Monumentendag 2009 schetst Serge Migom de (bouw)geschiedenis van de school, een ontwerp van architect Pol Berger.

 

Uitverkocht.

 

 

 

De thuijnen van den ommeganck. De twee portieken van de koorafsluiting door Jan van den Steen, 1679-1682

In mei 2005 slaagde het provinciebestuur van Antwerpen erin op een openbare veiling dit zeventiende-eeuwse reliëf, ooit gemaakt voor de Sint-Romboutskathedraal van Mechelen, aan te kopen. Het werk is intussen in permanente bruikleen aan de kathedraal afgestaan, waar het opnieuw opgesteld werd.

 

In 20 bladzijden beschrijft Marc Mees het wedervaren van het bewuste reliëf en de koorafsluitingen.

Gratis brochure.

 

 

 

 

De ‘Gulden Arent’ en de ‘Orangeboom’, Hallestraat 2-6, Mechelen. Van middeleeuwse mansio tot hedendaags toerismehuis

Vanaf de zeventiende eeuw tot in de jaren 1970 was de Hallestraat een bruisende buurt met talrijke herbergen en winkels. Daarna zette de teloorgang in, tot in 1992 het laatste gokkantoor en het laatste café in de voormalige ‘Gulden Arent’ de deuren sloten. In 1977 kocht de provincie Antwerpen de drie historische woningen, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de dertiende eeuw. Na de restauratie, waarbij de naam de ‘Gulden Arent’ in eer is hersteld, werd er een modern toerismehuis ingericht.

 

Het boekje, uitgegeven in 2003 naar aanleiding van de restauratie, omvat 48 pagina’s en ongeveer 40 afbeeldingen.
Deze publicatie kost 2,50 euro. Je kunt ze bestellen via het bestelformulier publicaties erfgoed.

 

 

Monnikenwerk en engelengeduld. Geschiedenis en restauratie van de voormalige refuge van Sint-Truiden te Mechelen

De refuge met zijn ranke toren, aan de Schoutetstraat bij het Mechelse Groen Waterke, is in de zestiende eeuw opgetrokken in opdracht van de benedictijnenabdij van Sint-Truiden. Het pand kwam in 1921 in het bezit van het Antwerpse provinciebestuur en zou na een eerste restauratie door provinciaal bouwmeester Edward Careels tot 1987 het aartsbisschoppelijk archief huisvesten. Sinds de restauratie van 1997-2000 is het in gebruik als administratieve ruimte en als vergaderruimte voor het aartsbisdom Mechelen-Brussel, een uitbreiding voor het aanpalende aartsbisschoppelijk paleis.

 

Het boekje, uitgegeven in 2000 naar aanleiding van de restauratie, omvat 36 pagina’s en ongeveer 45 afbeeldingen.
Deze publicatie kost 2,50 euro. Je kunt ze bestellen via het bestelformulier publicaties erfgoed.

 

 

Een venster op de hemel. De glasramen van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen

Het boek start met een historisch overzicht van het indrukwekkende patrimonium aan glasramen van de Antwerpse kathedraal, inclusief de in de loop der eeuwen verdwenen exemplaren. Daarna komen de nog bewaarde glasramen aan bod. De zwaartepunten liggen in de zestiende en zeventiende eeuw (met werk van Robert van Olim, Cornelis Van Dale, Abraham Van Diepenbeeck, Cornelis Cussers en Jan Baptist Van der Veken) en in de negentiende eeuw, met toonaangevende figuren als Jean-Baptiste Bethune, Jean-Baptiste Capronnier, Edouard Didron en niet het minst de firma Stalins & Janssens.

 

Het boek, uitgegeven in 1996, omvat 176 pagina’s en ongeveer 120 afbeeldingen.
Het boek is uitverkocht en kan niet meer besteld worden.

 

 

Het bisschoppelijk paleis te Antwerpen. Geschiedenis en restauratie

Vanaf 1570 resideerde de Antwerpse bisschop in het voormalige refuge, dat in de veertiende eeuw was opgetrokken voor de Sint-Bernardusabdij van Hemiksem. Verbouwingen in 1778-1781 gaven het pand zijn huidige uitzicht. Na amper dertien jaar nam de Franse bezetter het complex in beslag. Het kreeg een nieuwe bestemming als administratief gebouw en ambtswoning voor achtereenvolgens de Franse prefect, de Nederlandse Commissaris van de Koning en de Belgische provinciegouverneur. Na een periode van leegstand in de jaren 1980, liet de provincie het stadspaleis restaureren en opnieuw inrichten voor de Antwerpse bisschop en zijn diensten. De voormalige provincieraadzaal en enkele aanpalende salons huisvesten het provinciale Infopunt Europa.

 

Het boekje, uitgegeven in 1993 naar aanleiding van de restauratie, omvat 78 pagina’s en ongeveer 60 afbeeldingen.
Het boek is uitverkocht en kan niet meer besteld worden.

 

 

Bestellen en informatie

De gratis brochures zijn verkrijgbaar via mail erfgoed@admin.provant.be bij de dienst Erfgoed van de provincie Antwerpen. Het kan ook via mail cultuurloket@admin.provant.be of telefoonnummer 03 240 66 30 (Cultuurloket provincie Antwerpen).

 

Terug