Definities en toetsingscriteria

Streekproducten (Erkende Traditionele Vlaamse Streekproducten)

Dit zijn verse of verwerkte producten gemaakt van streekeigen grondstoffen of grondstoffen die als streekeigen worden beschouwd. Ze moeten bekend staan als een streekeigen product, in de streek bereid worden én een langdurige of historische bekendheid genieten.

Deze producten dragen het VLAM (Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing vzw) label ‘Streekproduct.be’ en voldoen aan de vijf criteria omschreven in het lastenboek. De vijf criteria zijn:

• producten bereid met grondstoffen uit de streek

• producten die door de lokale bevolking of door een breder publiek aanvaard worden als een traditioneel streekeigen product

• traditionele streekproducten worden naar ambachtelijke wijze vervaardigd volgens de streektraditie

• traditionele streekproducten worden bereid in hun streek van oorsprong

• traditie betekent een langdurige of historische bekendheid als streekspecialiteit; om erkend te worden moeten producten minimaal vijfentwintig jaar bestaan; (meer info vind je op de website van de streekproducten)

Streekgebonden producten

Streekgebonden producten zijn op één of andere manier verbonden met de streek. Ofwel zijn de ingrediënten afkomstig uit de streek ofwel is de bereidingswijze streekgebonden. Ofwel is er een link met de rijke geschiedenis of de traditie van de streek.

Om na te gaan of producten voldoen aan de definitie van streekgebonden product hanteren we onderstaande toetsingscriteria en maken we op basis van deze criteria een onderscheid tussen ‘streekgebonden producten A’ en ‘streekgebonden producten B’.

Een streekgebonden product A voldoet aan de vier criteria. Indien de producent dit wenst en de criteria van VLAM dit toelaten kan de producent zich laten begeleiden om het label ‘Streekproduct.be’ te behalen.

Een streekgebonden product B voldoet aan minstens twee van de eerste drie criteria en heeft een aantoonbaar verband met de regio (erkend als streekeigen in de regio of gemeente).

Een product dat door een band met de gemeente, een lokale vereniging, culturele vereniging of via een evenement, een historische gebeurtenis, enzovoort een band oproept met deze gemeente of de ruimere regio, kan opgenomen worden als lokaal streekgebonden product.

We nemen ook deze lokale streekgebonden producten mee op in de werking van het Provinciaal Platform Hoeve- en Streekproducten om verschillende redenen. Voor de consument is het verschil tussen streekproducten en lokale producten minder duidelijk. Ook kunnen deze producten voor de consument aanleiding zijn om andere streekproducten te ontdekken. Als men het verkoopkanaal mee in rekening brengt is het vanuit commercieel oogpunt eerder negatief om enkel te focussen op streekproducten. Het bundelen van streek- en streekgebonden producten maakt een sterkere, meer klantgerichte benadering mogelijk.

Er wordt wel een duidelijk onderscheid gemaakt voor de consument of geïnteresseerde die meer achtergrondinformatie wil verkrijgen over de producten. Daarenboven kunnen deze lokale producten een eerste opstap zijn naar een hoger niveau.

Toetsingscriteria

Hierna volgt een overzicht van de criteria van het Provinciaal Platform Hoeve- en Streekproducten, criteria die werden opgemaakt op basis van de VLAM-criteria:

• Criterium 1: zijn de grondstoffen streekeigen?
  Het basisproduct (groenten, fruit, enzovoort) moet in de streek geproduceerd worden. Een verwerkt product wordt gemaakt met streekeigen grondstoffen. Producten van oudsher bereid met uitheemse ingrediënten komen ook in aanmerking. Grondstoffen die als streekeigen beschouwd worden, gelden ook.

• Criterium 2: gebeurt de productie in de streek of in de provincie?
  Productie van een streekgebonden product gebeurt ter plaatse. 

• Criterium 3: bestaat het product langer dan tien jaar en wordt het naar ambachtelijke wijze geproduceerd?
  Het product wordt als streekgebonden beschouwd als het al tien jaar geproduceerd wordt in de streek. Indien een oude bereidingswijze terug opgenomen wordt (bijvoorbeeld ontdekking oud bierrecept) komt dit product ook in aanmerking. Het product wordt naar ambachtelijke wijze vervaardigd volgens de streektraditie. 

• Criterium 4: wordt het product door de bevolking erkend als streekeigen (provincie of lokaal)?
  We peilen hier naar de subjectieve streekeigenheid van een product. Aanvaardt de bevolking van een streek dit product als typisch? Kent het product een inburgering door naamgeving, vorm of gebruik?
   

Nieuwe producten

Ken je nog lokale producten of denk je als producent dat jouw product voldoet aan de toetsingscriteria en een plaats verdient in de inventaris van streekgebonden producten?

Vul dan het formulier ‘streekgebonden producten’ zo volledig en correct mogelijk in en bezorg het document aan greet.aernouts@rurant.provant.be, de verantwoordelijke van de inventaris.  

Hoeveproducten

Hoeveproducten worden geproduceerd en/of verwerkt op een actief land- of tuinbouwbedrijf van een land- of tuinbouwer in hoofd- of bijberoep. Ze worden hoofdzakelijk ter plaatse of via korte keten, al dan niet rechtstreeks aan de consument of verbruiker verkocht.

Deze producten kunnen zowel primaire (onder andere melk, eieren, groenten, fruit, vlees en aardappelen) als verwerkte producten (onder andere yoghurt, verse en harde kazen, boter, versneden groenten, fruitsap, confituur en vleesbereidingen) zijn. Ze zijn in de inventaris terug te vinden onder de categorie ‘hoeveproduct’.

Etiketproducten

Etiketproducten zijn producten waarvan enkel het etiket verwijst naar een streekoorsprong. Ze zijn niet in de streek geproduceerd en niet volgens een traditioneel recept bereid. Het zijn producten die vooral gebruikt worden voor toeristische promotionele doeleinden zonder rechtstreekse binding met de streek. Opgelet: binnen de werking van het Provinciaal Platform Hoeve- en Streekproducten (en dus ook in de inventaris) worden etiketproducten NIET meegenomen.