Met je klas op stap? Op excursie in je eigen omgeving? Op zoek naar geschikt lesmateriaal? Werken aan Milieuzorg Op School? Welkom in het PIME!

Het volledige aanbod voor het schooljaar 2009-2010 kun je raadplegen in de nieuwe brochure. Alle basis-, secundaire en hogescholen in de provincie Antwerpen ontvangen half september een exemplaar. Wil je er zelf ook één ontvangen? Contacteer ons gerust voor een exemplaar ‘derde graad basisonderwijs’, ‘secundair onderwijs’ of ‘lerarenopleiding’. Uiteraard vind je ons aanbod ook op www.pime.be.

Meer info? Kim Nagels, 015 31 95 11.

In januari 2010 kunnen klasgroepen van de derde graad basisonderwijs deelnemen aan de activiteit In vervoering. Een file oplossen, CO2-arme voertuigen uitzoeken, een fietsband herstellen, quizzen over verkeer? Dat zijn de opdrachten in NaftOFni, de expo over duurzame mobiliteit. De volgende uitdaging brengt de kinderen ‘in vervoering’. Tijdens dit spel gaan ze op stap in de stad. Kiezen ze voor milieuvriendelijke transportmiddelen, dan vermijden ze uitlaatgassen. Maar zijn ze dan nog wel op tijd?

In februari 2010 hernemen we de themamaand water en in maart 2010 volgt afval.

Meer info? Joke Cant of Barbara Pardon, 015 30 61 23.

Vanaf april 2010 kunnen klasgroepen van de derde graad basisonderwijs deelnemen aan onze nieuwe natuuractiviteit: Natuursafari. De leerlingen verkennen de verschillende biotopen in de tuin van het PIME. Ze onderzoeken hoe planten en dieren samenhangen en zich aanpassen aan hun omgeving. Ook een bezoekje aan de weer- en determineertuin staat op het programma. En als het weer meezit, trekken ze misschien wel op blotevoetenpad?

Meer info? Joke Cant of Barbara Pardon, 015 30 61 23.

Vanaf april 2010 bieden we een nieuwe natuuractiviteit aan voor klasgroepen van de eerste graad secundair onderwijs: Live@natuur. De leerlingen onderzoeken de biotopen van de PIME-tuin, zoals het grasland, de poel en het bos. Ze leren er over de bouw van planten en voedselrelaties in de natuur. En voeren zelfstandig veldwerk uit, bv. bomen determineren, boomhoogte meten, … Tot slot bezoeken ze de weer- en determineertuin.

Meer info? Joke Cant of Barbara Pardon, 015 30 61 23.

Tijdens deze nascholing verrassen we je met originele, leuke en interessante leermiddelen in en rond het documentatiecentrum. Zowel materialen voor kleuters, kinderen van het lager onderwijs als voor jongeren van het secundair onderwijs (eerste en tweede graad) staan op het menu. Luisteren naar verhalen, uittesten van veldkoffers, kennismaken met milieuspelen, genieten van een natuurfilm, … er is voor elk wat wils. Om 16 uur stipt knippen we het lintje door van het vernieuwde documentatiecentrum en klinken we samen op een mooie toekomst!

Meer info? Karin Keustermans, 015 30 61 28.

Water, een schaars goed? Op het eerste gezicht klopt dat niet voor België … Tot we dieper graven en ontdekken hoe kwetsbaar de watervoorraden in de wereld zijn. Tijdens deze nascholing ontdek je hoe je leerlingen bewuster leert omgaan met water. In de voormiddag zijn er werksessies voor kleuter- en lager onderwijs, in de namiddag voor secundair onderwijs. De nascholing wordt je gratis aangeboden door Kleur Bekennen, Milieuzorg Op School en PIME. Het volledige programma volgt in de volgende Nieuwsbrief en op www.pime.be.

Meer info? Katrien Hoeylaerts, 015 30 61 27.

Wil je meer groen op je school? Noteer dan alvast onze nascholing over vergroening in je agenda. De collega’s van Milieuzorg Op School en het PIME halen hun beste praktijkvoorbeelden boven. Je leert er een beestentoren bouwen, veldkoffers samenstellen, een composthoek opstarten, een schooltuin aanleggen en nog veel meer. Het wordt een goed gevulde dag met werksessies voor leerkrachten kleuter-, lager, eerste en tweede graad secundair onderwijs. Het volledige programma volgt in de volgende Nieuwsbrief en op www.pime.be.

Meer info? Elke Hermans, 015 30 61 26.

Ben je student of docent lerarenopleiding? Dan kun je in het PIME terecht met al je vragen over natuur- en milieueducatie. We adviseren je over materialen en methodieken om met kleuters, kinderen en jongeren te werken aan een duurzame leefomgeving.

Voor groepen organiseren we werksessies op maat voor lerarenopleiding kleuter-, lager en secundair onderwijs. Wil je vooral leermiddelen ontdekken, dan is speleo@doc een echte aanrader.

Meer info? Karin Keustermans, 015 30 61 28.

Tijdens de Aardig-op-weg-week van 16 tot 22 september 2009 kun je tal van Groene routes ontdekken in Vlaanderen. Eén van die G-routes volgt de Beneden-Nete tussen Lier en Duffel en voert je langs het PIME.

Tijdens de kantooruren ben je van harte welkom voor een pitstop. Tank bij met een glas fris water, strek even je benen in de tuin, check je bandenspanning, … en je kunt er weer tegenaan! Ook tijdens de autovrije zondag op 20 september van 13 tot 17 uur zetten we onze deuren open, maar dan voor een luxe pitstop. Herlaad je batterijen terwijl je geniet van een drankje op het terras, laat je verrassen in de expo NaftOFni, snuffel ’ns tussen de fiets- en wandelkaarten, … Iedereen is welkom!

Meer info? Gerd Goris, 015 30 61 22.

Op dinsdag 20 oktober 2009 organiseert de dienst Natuur- en Milieueducatie van de Vlaamse overheid voor het eerst een Vlaamse NME-dag. Tijdens deze studiedag staat de (on)zin van natuur- en milieueducatie centraal. En wordt het tienjarig bestaan van Milieuzorg Op School gevierd. Het programma bestaat uit een boeiende mix van debatten, lezingen, demonstraties, ronde tafels, praktijkvoorbeelden, excursies, … Iedereen is welkom!

Meer info? Jurgen Loones, 02 553 27 97.

Naar jaarlijkse gewoonte organiseert ANNET (Antwerps netwerk natuur- en milieueducatie) ook dit jaar weer een netwerkdag. Alle geïnteresseerden in natuur- en milieueducatie zijn welkom: natuurgidsen, vrijwilligers, leerkrachten, medewerkers van NME-centra, …

Deze editie staat in het teken van ‘waardenvolle NME’. Je mag je weer verwachten aan actieve werksessies met nieuwe inzichten en boeiende discussies. En uiteraard is er ook veel ruimte om ervaringen uit te wisselen.

Het volledige programma volgt op www.netwerk-annet.be.

Meer info? Jan Van Hoof, 015 30 61 24.

Gike Neels stond 17 jaar lang als diensthoofd aan het roer van het PIME. Op 1 oktober 2009 gaat ze welverdiend met brugpensioen. Saskia Mercelis neemt de fakkel over. Zij studeerde biologie en milieuwetenschappen en was tot voor kort diensthoofd Provinciale Groendomeinen Kempen.

Samen met het nieuwe diensthoofd zetten we onze koers voort en werken we enthousiast verder aan een duurzame leefomgeving.

Meer info? Saskia Mercelis, 015 30 61 21.

Het documentatiecentrum van het PIME was één van de eerste ‘milieubibliotheken’ in Vlaanderen. Met de opkomst van het internet merken we een verschuiving in de vragen van informatiezoekers en daar spelen we voluit op in met ons vernieuwd documentatiecentrum. Sterk punt blijft onze service op maat. We breiden ons aanbod van kwaliteitsvolle leermiddelen over natuur- en milieueducatie verder uit. En we werken volop aan onze uitleendienst. Kom gerust eens langs!

Meer info? Karin Keustermans, 015 30 61 28.

Onze documentaliste selecteerde haar favoriete aanwinsten. Deze materialen kun je raadplegen in het documentatiecentrum van het PIME.

• Het begint ergens. De Doncker, W., Leuven, Davidsfonds Uitgeverij nv, 2009, 105 p., doelgroep basisonderwijs.

• Lente, zomer, herfst, winter. Meervoudig Intelligent het jaar rond. Asschema, A., e.a., Vlissingen, Uitgeverij Bazalt, 2007, 92 p., doelgroep 4 tot 8 jaar.

• Een ronde tafel in het regenwoud. Kromhout, R. & Smaling, E., Amsterdam, Uitgeverij Leopold, 2007, 64 p., doelgroep 9 tot 13 jaar.

• www.vlindermee.be/scholen.aspx, doelgroep 3 tot 12 jaar.

• Vergroening op school. Beleef een groen avontuur in het secundair onderwijs. Milieuzorg Op School, Brussel, 2009, 132 p., doelgroep secundair onderwijs.

• Buiten benen. Handboek voor natuurvriendelijke spelen. Inverde, Brussel, 2009, 271 p., doelgroep iedereen.

• Samen op weg: duurzame ontwikkeling in een natuurexcursie. Centrum voor Natuur- en milieueducatie CVN, Antwerpen, 2008, 71 p., doelgroep iedereen.

• Onze ecologische voetafdruk. De aarde bekeken vanuit de ruimte. Dech, S., Glaser, R. en Meisner, R., Uitgeverij Ludion, 2008, 261 p., doelgroep iedereen.

• www.labelinfo.be, doelgroep iedereen

Meer info? Karin Keustermans, 015 30 61 28.