15.000 tulpen voor Arboretum Kalmthout

29 november 2011, Arboretum Kalmthout

Volgend jaar is het precies 450 jaar geleden dat de tulp aan haar verovering van West-Europa begon, haar succesverhaal startte in Antwerpen. Reden genoeg voor de botanische tuin om de tulp in 2012 feestelijk te onthalen.

Voor deze bijzondere verjaardag is een speciaal tuinontwerp gemaakt door landschapsarchitect Ronald van der Hilst, gespecialiseerd in tulpenaanplantingen. Hij liet zich inspireren door historische plattegronden uit het archief van Arboretum Kalmthout. De tulpen zullen aangeplant worden in rechte stroken in het gazon voor het Vangeertenhof. Ze verwijzen naar de lineaire padenstructuur in de voormalige kwekerij van Charles Van Geert. Hij kweekte er toen magnolia’s, bij velen bekend als tulpenbomen. Er zullen zelfs verschillende magnolia’s tussen de tulpen aangeplant worden!

De tulpen zijn van verschillende grootte, bloeitijd en kleur zodat ze, afhankelijk van de weersomstandigheden, van begin april tot eind mei bloeien. Ze worden in speciaal samengestelde kleurenmengsels aangeplant. Er zijn zowel enkele als dubbele tulpen, zwartgekleurde cultivars als geurende soorten. Er is zelfs één mengsel dat enkel uit botanische soorten tulpen bestaat.

Er is speciale aandacht voor de tulp ‘Antwerp’, een cultuurvorm met fuchsiaroze kelkbladeren en een wit hartje. Hiervan werden maar liefst drieduizend bollen aangeplant als grote organische eilanden.

Nog voor de eerste tulpenbol in Antwerpen arriveerde was hij reeds elders in Europa aanwezig. Niet enkel in het keizerlijke hof in Wenen (Oostenrijk) maar ook in Augsburg (Duitsland) was er vóór 1562 een tulpenbol gesignaleerd. In beide gevallen werd hier echter niets mee gedaan. Het is pas met de komst van de tulpenbollen in Antwerpen in 1562, dat de tulp haar grote entree in Europa maakte. Wetenschappers en kunstenaars hebben haar op dat ogenblik omarmd om niet meer los te laten. De eerste gedrukte afbeeldingen en de eerste olieverschilderije met tulpen zijn allemaal Antwerps.

De tulp heeft haar naam te danken aan Vlamingen als Willem van Boesbeke en later Carolus Clusius. Na de introductie van de tulp in Antwerpen speelde Vlaanderen een hoofdrol in de Europese tulpenkweek en –handel, vanwaar de tulpenkennis zich over heel Europa verspreidde. Pas 30 jaar na de introductie van de tulp in Antwerpen werd zij in Amsterdam gesignaleerd.

De eerste tulpen in de Europese hoofdsteden zijn nagenoeg steeds afkomstig van Antwerpse kwekerijen, vandaar het belang van deze Antwerpse bollen uit 1562.

Het is in brief van Carolus Clusius dat hij zelf de geschiedenis van de eerste lading tulpenbollen in Antwerpen beschrijft. Het originele document wordt bewaard in het Plantin Moretus museum van de stad Antwerpen. Dit is meteen het best gedocumenteerde ‘startverhaal’ van de tulp in Europa.

In het najaar van 2012 is Arboretum Kalmthout mede-organisator van de World Tulip Summit, een conferentie dat tulpenspecialisten uit de hele wereld samenbrengt. Samen met de Floriade in Venlo (Nederland) wordt een driedaags programma uitgewerkt.

Terug