Kenniseconomie

Boekcode: WST

Basis

Na de Tweede Wereldoorlog worden in de meer ontwikkelde economieën de industriële activiteiten sterk verhoogd en korte tijd later ontstaat ook de dienstensector. De agrarische sector die doorheen de geschiedenis een belangrijke rol speelde, wordt, in arbeidsplaatsen uitgedrukt, steeds kleiner. Een tweede trend doet echter de productieactiviteiten naar de economieën in ontwikkeling verschuiven omdat daar de arbeidskosten vaak gevoelig lager zijn. In Europa en de VS wordt daarom steeds vaker ingezet op de dienstensector die in feite kennis als product moet aanbieden.

Deze evolutie heeft gevolgen voor de regionale economie en vindt haar uitwerking vooral bij de onderwijsinstellingen. Steeds vaker wordt aandacht besteed aan het omgaan met informatie en beheersing hiervan. Ook voor arbeidsplaatsen in de industriële sector wordt steeds vaker gevraagd naar een meer uitgesproken dienstenprofiel. De diensteneconomie krijgt vorm door het uitbouwen van de banksector, beleidsadvies en dienstverlening naar consumenten toe.

Door de toenemende informatisering wordt de klemtoon van de kenniseconomie deels verlegd: er gaat meer aandacht uit naar het ontwikkelen van informatiesystemen en praktische knowhow. Ook de economieën in ontwikkeling gaan mee in deze evolutie. Men kan India als voorbeeld aanhalen, waardoor de internationale competitie voor bijvoorbeeld informatici sterk is toegenomen. De kenniseconomie vormt vandaag een van de speerpunten van het Europese continent. Lidstaten gaan vaak op zoek naar kennis en trekken hiervoor onderzoekers en specialisten van over de hele wereld aan. Met het verkrijgen van kennis kan men uitgebreid aan onderzoek doen en nieuwe ontwikkelingen in gang zetten. Bedrijven kunnen hierdoor competitieve voordelen verwerven. Kennis kan tenslotte ook worden geëxporteerd en heeft dus een marktwaarde. In een systeem van vrijhandel is een vlotte doorstroom van informatie en een verhoogde competitiviteit kenmerkend in een complexer wordende wereld. Europa wil door in te zetten op kenniseconomie diensten aanbieden, bijvoorbeeld industriële en logistieke knowhow, die door nieuw opkomende economieën gevraagd worden.

Uitgebreid

Het inzetten op kenniseconomie werd door verschillende landen wereldwijd nagestreefd. Het blijft evenwel de vraag of deze ontwikkeling een volledig duurzaam karakter heeft. In een vrijgemaakte wereldhandel kan informatie en kennis zich snel herlocaliseren wat deze economie een vluchtiger karakter geeft. Daarbij stelt men vast dat niet alle industriële activiteit uit de oudere economieën wegvloeit en soms zelfs na een periode van herlocalisering terugkeert. Men stelt daarom dat landen toch een zekere graad van eigen primaire en secundaire activiteit zullen behouden. Het aantrekken van kennis en specialisten is echter afhankelijk van de mate waarin een land of bedrijf bereid is hiervoor middelen vrij te maken. Deze middelen kunnen worden vastgelegd in het beleid van een land of organisatie.
De logistieke kennis en knowhow die aanwezig is in de kenniseconomie blijkt internationaal vaak erg gegeerd. Landen zoals China kopen deze informatie vaak bij Europese landen. Er ontstaat een onderlinge afhankelijkheid omdat deze Europese landen vaak ook aanzienlijke Chinese handelsvolumes importeren. Het verspreiden van kennis via onderwijsinstellingen en internationale bedrijven verloopt steeds sneller en ook hier geven opkomende economieën, zoals bijvoorbeeld Brazilië, aan dat ook zij een stuk kenniseconomie willen verwerven en zelfs uitbouwen.