Multimodale Knooppunten

Boekcode: AJV

Basis

Multimodale knooppunten spelen bij hedendaagse logistieke vraagstukken een voorname rol. Net zoals knooppunten vormen ze een brug tussen netwerken, maar een multimodaal knooppunt doet dit over de verschillende transportmodi heen. Een voorbeeld van een multimodaal knooppunt is bijvoorbeeld de inland terminal waar binnenvaart en vrachtvervoer via de weg gecombineerd worden. Deze knooppunten bevinden zich vaak, maar niet uitsluitend, nabij bestaande corridors en "gateways". Wanneer een knooppunt twee modi kan ontvangen spreken we van een "bi-modale" site, bij drie transportnetwerken hanteert men de term "tri-modaal" enz...
Door de stijging van het mondiale handelsvolume neemt ook het transport gestaag toe. Vandaag gebeurt het overgrote deel van de transportactiviteit via het wegennet, waardoor er capaciteitsproblemen op deze modus ontstaan. Multimodale knooppunten stellen de transporteur in staat om bepaalde trajecten niet meer via de courante modus uit te voeren. Hiermee kan men verzadigde netwerken omzeilen en een betere dienstverlening verzekeren.
Naar de toekomst zal dan ook getracht worden om goederen meer evenwichtig over de verschillende modi te verdelen. Niet alle bestemmingen zijn bereikbaar voor alle modi, men denkt hierbij aan steden die geen grote waterwegen kennen, zodat multimodale knooppunten misschien niet de gehele transportroute kunnen vervangen... maar zeker wel een gedeelte hiervan kunnen overbruggen. Vanuit duurzaam oogpunt is het bundelen van goederen en het parallel aan bestaande corridors transporteren van goederen een interessante optie.

Uitgebreid

Gateways zijn in de regel een uitgebreid gebied waar multimodale knooppunten bestaan. De concentratie van deze activiteiten is vanuit transportperspectief echter niet altijd even voordelig. Sommige toegangspoorten kennen een toenemend capaciteitsprobleem van transportnetwerken zodat knooppunten ook buiten dit gebied interessant worden. Een multimodaal knooppunt kan best een schakel vormen tussen de gateway en een locatie waar nog geen capaciteitsprobleem bestaat. In de provincie Antwerpen zijn inland terminals aan een opmars bezig doordat zij de haven van Antwerpen verbinden met logistiek interessante zones die vlot toegankelijk zijn.
In principe kan men alle mogelijke multimodale knooppunten bedenken, in de praktijk worden vaak sites uitgebouwd die het wegennet combineren met een alternatieve modus. Wanneer kanalen en bevaarbare rivieren worden gecombineerd met het wegennet spreken we van een inland terminal. De combinatie van spoorwegen en het wegennet duiden we aan als een "dry port" locatie. In havens worden ook rail hubs, een terminal waar goederen van schip op wagon worden geplaatst, uitgebouwd.
Wel merken we op dat de benodigde volumes om alternatieve modi en transporten rendabel te kunnen maken sterk kunnen uiteenlopen. Voor binnenvaart- en spoorwegnetwerken geldt dat er op jaarbasis toch een aanzienlijk volume nodig is om aantrekkelijk te zijn; voor wegtransport geldt dit veel minder. Daarom zijn deze alternatieve modi geschikt om bijvoorbeeld distributiecentra (hogere regelmatige dienstverlening) met gateways te verbinden maar veel minder voor onregelmatig transport. Een oplossing kan erin bestaan om andere transporten te bundelen en de regelmatigheid te verhogen. Deze logistieke systemen worden momenteel onderzocht en uitgetest.