Logistieke Concepten

Boekcode: FHF

Basis

Logistieke concepten winnen aan belang en hebben aanleiding gegeven tot een zeer specifieke terminologie binnen de logistieke sector.
In de jaren tachtig en negentig werden tal van nieuwe logistieke concepten uitgewerkt. De twee bekendste voorbeelden zijn "just-in-time", afgekort als JIT en "zero stock". Beiden vinden hun oorsprong bij het voorraadbeleid van sommige ondernemingen
Verschillende redenen droegen bij tot het groeiende succes van beide concepten in de logistieke sector. De wens om de vraag van klanten beter te kunnen plannen en dus de variantie te verkleinen was een eerste reden. Daarnaast probeerde men de opstartkosten en bestelkosten per bestelling te verminderen en meer aandacht te geven aan het voorraadbeleid op zich. De oplossing bestond erin om de zogenaamde "veiligheidsvoorraad" te verminderen en te werken met kleinere leveringen.
Bij JIT wordt getracht om geen veiligheidsvoorraad aan te houden en geen kosten als gevolg van voorraadtekorten te hebben. In concreto betekent dit dat leveringen bij de onderneming nooit te vroeg maar zeker ook niet te laat mogen aankomen. Niet de snelheid van het transport is daarbij van belang, wel de stiptheid. Via JIT tracht men de variantie van de vraag en de variantie van de aanlevertijd tot een minimum te herleiden. In praktijk betekent dit dat vrachtwagens en andere vervoersmodi binnen een bijzonder klein tijdsvenster moeten leveren.
Zero stock heeft een ander doel dan JIT. Bij zero stock probeert men de voorraden tot een strikt minimum te herleiden.  De voorraad wordt daarbij gereduceerd tot een cyclische voorraad en een voorraad tijdens transport (de goederen die zich bijvoorbeeld onderweg in een vrachtwagen bevinden). Om deze zo laag mogelijk te houden moet men een snellere transportmodus gebruiken en ook inzetten op kleinere leveringen op een regelmatige basis. Zowel JIT als zero stock hebben een invloed op de manier waarop goederen worden aangeleverd binnen een bedrijf.

Uitgebreid

Zowel JIT als zero stock zijn in de praktijk niet altijd haalbaar en wenselijk. De logistieke keten die men uittekent, is bijzonder kwetsbaar voor mogelijke vertragingen. Er kunnen steeds onvoorziene vertragingen optreden en de vraag van gebruikers blijft schommelen. Logistiek is daarom gebonden aan een economische vraag die afhangt van menselijk gedrag. Er is dus steeds een onvoorspelbare factor!
Wel hebben beide concepten een omwenteling gebracht in de logistieke wereld met als doel onnodige voorraden uit te schakelen. De voorraden zijn daardoor gedeeltelijk verschoven van magazijnen naar de rijdende vervoersmiddelen.
JIT en zero stock vermijden ongewenste voorraden en middelmatige aanvoer. De volledige logistieke organisatie moet afgesteld zijn op deze concepten. Ook het productieproces zelf en de ondersteunende processen moeten erop ingesteld zijn, wil men de voordelen en optimalisatie van JIT en "zero stock" verkrijgen.