Ondergronds Transport

Boekcode: OOI

Basis

Vaak wordt ondergronds transport, ten onrechte, niet als een klassieke vervoersmodus beschouwd. Nochtans is deze manier van goederenvervoer diverser en veelzijdiger dan op het eerste zicht verwacht wordt. Er bestaan in feite twee benaderingen: het ondergrondse transport via een systeem van pijpleidingen en het transport via ondergrondse systemen.

Pijpleidingen zijn terug te vinden zowel in de haven van Antwerpen als in het achterland. Voor de (petro)chemische cluster in de haven zijn deze verbindingen erg belangrijk voor het transport tussen de bedrijven. Op het grondgebied van de provincie bevinden zich enkele grote ondergrondse corridors die voornamelijk aardgas verdelen. Het beheer van deze leidingen valt onder de  bevoegdheid van Fluxys. Een tweede type ondergronds vervoer bestaat uit leidingen die zelf een transportsysteem huisvesten. De meest voorkomende toepassing is een leiding of tunnel waarin een transportband wordt voorzien. Hierdoor kan men via tunnels relatief grote volumes verplaatsen naar multimodale knooppunten. In het verleden werden in het buitenland al experimenten met dergelijke systemen uitgevoerd. De provincie Antwerpen beschikt nog niet over een dergelijk systeem.

Uitgebreid

Het transport via ondergrondse verbindingen is momenteel toegespitst op het vervoer van vloeistoffen en gassen. Door een betrekkelijk eenvoudige bouw en de inbedding in de aarde is dit een veilige vervoersmethode. Het beheer van de netwerken is echter een belangrijk aandachtspunt. Trillingen en verschuivingen van geologische lagen kunnen zware schade aan de installaties veroorzaken. In Antwerpen lopen er verschillende pijpleidingen langs de Schelde. Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen is niet alleen verantwoordelijk voor het onderhoud van de pijpleidingen zelf, maar staat ook in voor het onderhoud van de bermen waaronder deze leidingen lopen. Om schadelijke trillingen, veroorzaakt door grasmaaiers te vermijden, worden schapen ingezet om te grazen op deze bermen.

Pijpleidingen zijn enkel geschikt voor een beperkt scala aan commodities. Ondergrondse transportbanden in tunnels kunnen echter een groter scala aan producten vervoeren en interfereren niet met andere transportmodi. Wanneer een uitbreiding van transportnetwerken op het aardoppervlak niet meer mogelijk is, moet gezocht worden naar alternatieven in de hoogte en diepte. Luchtvracht is in de regel bestemd voor relatief lichte zendingen met een eerder hoge waarde en kent beperkingen. Het laatste scenario zoekt naar nieuwe mogelijkheden onder het aardoppervlak. Het uitbouwen van ondergrondse transportsystemen kan voor de provincie Antwerpen erg interessant zijn. Door de steeds toenemende bebouwing en de capaciteitsproblemen op sommige knooppunten en tijdsstippen kan gedacht worden aan deze nieuwe modus. Een mogelijk transportsysteem zou dan grotere volumes via ondergrondse netwerken tot aan één van de multimodale knooppunten in de provincie kunnen brengen.