Beschikbare skip links


Vlaamse Ruit

Boekcode: VSQ

Basis


Kaart van de Vlaamse Ruit

De Vlaamse Ruit is een planologisch begrip waarmee het gebied tussen Antwerpen, Brussel, Gent en Leuven bedoeld wordt. Doordat het gebied in steeds toenemende mate verstedelijkt wordt, kent het een hoge bevolkingsdichtheid en is het interessant voor industriële, administratieve en vooral logistieke sectoren. Een groot deel van de Vlaams Ruit - waarin de stad Mechelen een aanzienlijke rol speelt - ligt op het grondgebied van de provincie Antwerpen.

De Vlaamse ruit heeft een erg centrale ligging binnen Europa en sluit aan op de afzetgebieden van Noord-Frankrijk, het Duitse Rijnland, het Ruhrgebied en de Nederlandse Randstad. Naast een groot aantal logistieke bedrijven zijn er ook aardig wat Europese Distributiecentra gevestigd in de Vlaamse Ruit. Hoewel het gebied een vrij hoge bevolkingsdichtheid kent (830 inwoners per km²) kunnen we nog niet echt spreken van een volledig stedelijk gebied, maar eerder van een sterke regio.

De verschillende centra binnen de Vlaamse Ruit worden verbonden door een uitgebreid transportnetwerk. Naast een fijnmazig wegennet zijn er meerdere snelwegen, moderne spoorwegen met HST-stations en uiteraard voldoende kanalen. Voor de provincie Antwerpen bestaat er binnen deze ruit nog groeipotentieel in de regio Kempen. Het gebied tussen Ranst en Mechelen - met als hoofdplaats de stad Lier - heeft nog ruimte en mogelijkheden. Meer ten oosten kunnen logistieke activiteiten een aanvulling voor de ruit zijn.

Uitgebreid


Bij de verstedelijking van een gebied komen heel wat uitdagingen kijken. Een van de belangrijke aandachtspunten is de mobiliteit. Men moet er immers voor zorgen dat het doorgaand verkeer gecombineerd kan worden met het lokale verkeer.  Niet alleen de snelwegen zijn belangrijk in dit opzicht, ook de multimodale knooppunten spelen een cruciale rol. Indien men naar de toekomst toe deze knooppunten verder uitbouwt, kan de goederenoverslag naar alternatieve vervoersmodi ( i.c. binnenvaart en spoor) ervoor zorgen dat de absorptiecapaciteit gevoelig stijgt. Zo blijft er nog voldoende ruimte om te werken aan de andere uitdagingen van de verstedelijking. De geografische situering van de provincie Antwerpen is vrij uniek. Enerzijds omvat ze een groot deel van de Vlaamse Ruit, anderzijds ligt de provincie erg centraal tussen het Duitse, Franse en Nederlandse hinterland. Deze ligging biedt heel wat potentieel op logistiek vlak.

De samenstelling van het planologisch gebied is in zekere mate arbitrair. Soms wordt ook gesproken van de driehoek Antwerpen-Brussel-Gent en ook nog van de Brabantse Ruit. De kenmerken van deze gebieden zijn vrijwel identiek: een hoge bevolkingsdichtheid en de aanwezigheid van logistieke activiteiten en knowhow. Deze eigenschappen maken evenwel dat dergelijke gebieden ook structuurplannen en een visie voor ontwikkeling nodig hebben. Een verspreide aanpak heeft een nefast effect op de leefbaarheid van een regio en de economische mogelijkheden. Ook vanuit ecologisch oogpunt stelt er zich een interessante vraag: "Hoe verzoent men de verschillende doelstellingen?"

De "Vlaamse Ruit" is als concept minder gekend dan de "Nederlandse Randstad". Een geïntegreerde aanpak tussen de verschillende belanghebbenden kan ertoe leiden dat ook de "Vlaamse Ruit" een echte merknaam wordt (branding). De Antwerpse Haven doet in die zin inspanningen die met de andere stedelijke centra gecombineerd kunnen worden. Ook de provincie Antwerpen kan interessante samenwerkingsverbanden opzetten die parallel kunnen lopen met reeds bestaande initiatieven.