Olie

Boekcode: LSP

Basis

Aan het begin van de 20e eeuw kreeg olie een steeds belangrijkere rol in de wereldeconomie. De ontploffingsmotor deed de vraag naar olie snel stijgen waardoor ook de vraag naar olietransport groter werd. Eerst werd olie in houten vaten vervoerd, maar later werden tankschepen ontworpen die meer flexibiliteit en volume aanboden.
Na de Tweede Wereldoorlog zou olie voornamelijk uit het Midden-Oosten geëxporteerd worden en nam de grootte van olietankers spectaculair toe. Deze schepen werden te groot voor het Suezkanaal en verkozen dus een langere route langs Kaap de Goede Hoop. De grootste schepen ter wereld zijn olietankers van het type VLCC (Very Large Crude Carrier) en ULCC (Ultra Large Crude Carrier). Olietankers volgen andere routes dan containerdiensten en stukgoedverbindingen. Vaak omspannen deze trajecten de gehele omtrek van de aarde waarbij getracht wordt zo weinig mogelijk leeg te varen.
Door hun omvangrijke grootte kunnen deze olietankers niet alle havens aanlopen. De havens waar dit wel kan zijn uitgerust met speciale pompinstallaties om aardolie via pijpleidingen te verdelen. Deze olie wordt dan vaak naar raffinaderijen en petrochemische bedrijven doorgestuurd. De eindproducten worden dan met kleinere schepen en speciale carriers opnieuw over zee naar hun eindbestemming gestuurd.

Uitgebreid

De opeenvolgende oliecrisissen van de jaren zeventig van vorige eeuw toonden aan dat de wereldeconomie bijzonder afhankelijk is van de toevoer van olie. De onderbrekingen van leveringen zorgde voor schokgolven die de ganse economie raakten. Hoewel sindsdien de toevoer hersteld werd, zijn de olieprijzen nog steeds een aanduiding voor economische verwachtingen. Vanuit duurzaam en politiek oogpunt hebben enkele landen zich voorgenomen om hun afhankelijkheid van olie te beperken.
Een gedeelte van de olieproductie wordt door de OPEC-landen (Oil Producing and Exporting Countries) gecontroleerd. Zij kunnen het aanbod van olie aanpassen om het prijspeil bij te stellen. Enkele jaren geleden was de prijs van ruwe olie bijzonder sterk gestegen waardoor vervoer ook duurder werd. Door de recente financiële crisis was er een terugval in de vraag naar olie op te merken, waardoor de prijs ook gevoelig daalde.
De productie van olie zou de komende jaren nog een piek kunnen krijgen maar zal daarna afnemen. De gevolgen van de uitstoot van verbrandingsgassen worden gekoppeld aan de opwarming van de aarde. Omwille van ecologische redenen krijgen alternatieve energiebronnen zoals kernenergie, zon- en windenergie meer aandacht. Op termijn zullen deze energiebronnen dan ook een groter marktaandeel verwerven.
Voor schepen is de prijs van olie een belangrijk gegeven. Doordat bij hogere snelheden meer olie verbruikt wordt, zullen schepen hun snelheid aanpassen aan de olieprijs. De prijzen van zware scheepsbrandstof en middenzware olie hebben ook een duidelijke invloed op de tarieven voor het vervoer van goederen. Ook hier wordt steeds meer aandacht besteed aan alternatieve energiebronnen.