- Home
- Leefomgeving
- Waterlopen
- Rattenbestrijding
- Muskusrat
De muskusrat
De muskusrat komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Deze rattensoort kan in onze contreien een hoge densiteit bereiken. In Europa bijvoorbeeld, verspreidde de muskusrat zich veel sneller dan de beverrat omdat ze beter beschermd is tegen koude.
De muskusrat in het kort
Muskusratten bouwen hun nest middenin dicht bij elkaar groeiende planten, die net boven het water uitsteken. Hun nest bestaat uit één tot vijftien jongen per worp. Een worp kan twee tot drie maal per jaar voorkomen. De voorplanting is seizoengebonden. Een muskusrat wordt amper vier jaar oud en heeft een gemiddeld gewicht van 1 kg.
Ze gebruikt een gebied van één tot tien hectare om zich te voeden en te nestelen. Die gebiedsgrootte hangt voornamelijk af van de densiteit en de voedselkwaliteit. De meeste activiteit gebeurt echter binnen een straal van 25 meter rond het nest.
Schade
Net als beverratten zorgen muskusratten voor vraatschade. Dit kan leiden tot wijzigingen in de soortensamenstelling van bepaalde plantengemeenschappen. Bovendien heeft hun gedrag invloed op de levensomstandigheden van andere dieren (bijvoorbeeld de aantasting van paaiplaatsen van vissen en voortplantingsplaatsen van insecten). Maar de grootste schade brengen ze teweeg aan landbouwgewassen. Dit vormt een krachtig argument om grote populaties te bestrijden.
Bestrijding

Er zijn twee methodes om muskusratten te bestrijden, een passieve en een actieve manier.
- De passieve werkwijze bestaat erin op regelmatige afstanden vangmateriaal uit te zetten, met de bedoeling de ratten te lokken of te onderscheppen. Dit is niet zeer arbeidsintensief en de rattenvangers moeten niet over bijzondere ecologische kennis beschikken, maar is minder efficiënt.
- De actieve manier bestaat erin dat het vangmateriaal geplaatst wordt op plaatsen met sporen van ratten (= wissels). Die methode vereist gespecialiseerde rattenvangers, maar is dan ook veel efficiënter.
Er bestaan in Vlaanderen verschillende toegelaten klemmen om muskusratten te vangen.
- De lokaasklemmen zijn bedoeld om selectieve vangsten te doen met weinig nevenvangsten.
- De grond- en de conibearklemmen worden enkel bij actieve bestrijding ingezet. Om nevenvangsten te beperken zet men deze uitsluitend voor een pijp en onder water. Regelmatige controles zijn noodzakelijk.
- De klepfuiken worden ook voor een pijpopening geplaatst en kunnen meerdere ratten tegelijk vangen. Ronde en platte fuiken worden dan weer in het water geplaatst. Als de fuiken boven water gebruikt worden, moeten ze dagelijks nagekeken worden om de gevangen muskusratten niet van honger en uitdroging te laten omkomen.
- De zogenaamde wildklem die het dier bij de poot neemt, is al lange tijd verboden in Europa. In 2006 zal bij de nieuwe Europese richtlijn betreffende het humaan gebruik van vangmateriaal het gebruik van bepaalde type klemmen en fuiken wellicht beperkt worden.
