Retentiezone Itterbeek - De Jutse Plassen

De aanleiding: overstroming 1998

Langdurige en hevige neerslag deed in september 1998 meerdere woonwijken in Koningshooikt overstromen. Beelden van ondergelopen straten en huizen staan in ieders geheugen gegrift. Een eerste maatregel was de plaatsing van mobiele pompinstallaties, die in 2000 werden vervangen door twee definitieve pompen met elk een capaciteit van 1,4 kubieke meter per seconde. 

Een grondige studie toonde echter aan dat een bijkomend overstromingsgebied langsheen de Itterbeek vereist was. De provincie ging over tot de aankoop van gronden, die een bestemmingswijziging ondergingen naar overstromingsgebied. Na de nodige vergunningsprocedures doorlopen te hebben, werden de werken eind 2005 gestart. Sinds augustus 2006 is het overstromingsgebied operationeel. 

De retentiezone

De retentiezone ‘Jutse Plassen' is elf hectare en dertig are groot en kan 60.000 kubieke meter water opvangen. Dit is gelijk aan twaalf voetbalvelden waarop één meter water staat. Het gebied omvat twee grote poelen die permanent water bevatten en enkele kleinere amfibiepoelen. Twee grotere watergangen zorgen ervoor dat water in en uit het gebied kan lopen. Een bos ter grootte van 2,7 hectare maakt ook deel uit van het retentiegebied. Dit loopt enkel bij grote stormen onder water. 

Voor de aanleg van het overstromingsgebied is 90.000 kubieke meter grond uitgegraven. Hiervan is 10.000 kubieke meter grond hergebruikt voor de aanleg van dijkjes rondom het gebied. Met de aanleg van de retentiezone is een investering gemoeid van € 900.000.

Een aantrekkelijke plaats

Behalve bescherming tegen wateroverlast biedt de retentiezone 'Jutse Plassen' ook ruimte aan nieuwe natuur. 

Zo werd voor het bos een beheersplan opgesteld dat de mogelijkheid geeft aan inheemse boomsoorten om zich te ontwikkelen, en door de constructie van een vijfentwintig meter lange verticale wand kunnen oeverzwaluwen en ijsvogels zich nestelen. Tenslotte werd een "eco-duiker" aangelegd zodat kleine dieren gemakkelijk en veilig de nabijgelegen Putstesteenweg kunnen kruisen.

Opdat het gebied een aantrekkelijke plaats zou blijven voor vogels, maar ook voor amfibieën en insecten, heeft de provincie een samenwerking met Natuurpunt (afdeling De Wielewaal) uitgewerkt voor het beheer van de retentiezone. Regelmatig signaleren natuurliefhebbers in de Jutse Plassen (onder andere) zeldzame vogelsoorten. Een overzicht hiervan vind je op de pagina met waarnemingen van Natuurpunt.

Een bezienswaardigheid

Al dit natuurlijk schoon vormt natuurlijk een bezienswaardigheid. De retentiezone is daarom ook toegankelijk voor geïnteresseerden, voor wie rondom het gebied een pad werd aangelegd dat kan gebruikt worden voor joggen, wandelen en fietsen. Voor de bezoekers is ook een parkeerplaats aangelegd. Honden horen aan de leiband en worden verondersteld niets achter te laten.

Wil je graag iets meer weten dan kan je een educatieve wandeling aanvragen bij Natuurpunt. Inlichtingen bij Marc Vermylen. Zie contactinfo.