- Home
- Leefomgeving
- Waterlopen
- Atlas van de waterlopen
Atlas der waterlopen
In Vlaanderen wordt een onderscheid gemaakt tussen bevaarbare waterlopen, onbevaarbare waterlopen, niet-geklasseerde waterlopen en grachten. Alle onbevaarbare waterlopen zijn opgetekend in atlassen, waarvan de eerste dateren uit 1877, in uitvoering van de eerste wet op de onbevaarbare waterlopen. In 1950 wijzigde de wetgeving en werden nieuwe atlassen opgemaakt. Hiertoe werd het merendeel van de waterlopen uit de oude atlassen overgenomen en in drie categorieën ingedeeld. Deze indeling, voornamelijk gebaseerd op de grootte van de waterloop, wordt tot op heden nog steeds gebruikt. Wanneer je van een bepaalde waterloop de categorie wil kennen, dan kun je deze opzoeken in de atlassen, die ter inzage liggen bij de gemeeente. Sinds kort is de atlas der waterlopen ook voor een groot deel digitaal raadpleegbaar via het geoloket.
305 atlassen uit 1877 en 1950 online raadpleegbaar
Inwoners die een toelating vragen voor het uitvoeren van werken aan een waterloop (bijvoorbeeld voor een overwelving, oeverversteviging, kruisen met een leiding) moeten bij hun aanvraag een uittreksel uit de atlas der waterlopen voegen met daarop een aanduiding van de plaats van de werken.
Op initiatief van de dienst Waterbeleid, in samenwerking met de GIS-cel van de dienst ICT, ondergingen de atlassen van de onbevaarbare waterlopen van 1950 en 1877 een transformatie van analoog naar digitaal. Het omslachtig kopieerwerk dat tot nog toe met het gebruik van de atlassen gepaard ging, zal binnenkort definitief naar het verleden verbannen zijn. Een ander voordeel en doel van dit project is de mogelijkheid de uittreksels uit de digitale atlassen te kunnen koppelen aan de ingediende machtigingsaanvragen. Dit is een belangrijke stap in de richting van een volledige digitale dossierbehandeling en -opvolging.
Historische waarde
Tot nog toe beschikt elke gemeente over een originele - analoge - atlas, waarvan de provincie een duplicaat bijhoudt. Voor het provinciaal grondgebied bestaan er in totaal 305 atlassen van de onbevaarbare waterlopen die betrekking hebben op de gemeenten van voor de fusie in 1977. Hiervan zijn er 151 opgemaakt in de jaren 1950 en 154 in de periode rond 1877. Ze bevatten hoofdzakelijk kaarten met waterlopen en beschrijvende tabellen van de atlaspunten (dwarsprofielen) die op de waterlopen gelegen zijn.
De oudste atlassen zijn unieke documenten van meer dan 130 jaar oud die met de grootste zorg behandeld moeten worden. Door frequente consultatie is de toestand van de atlassen echter niet altijd even goed meer. De oude plannen zijn vaak onleesbaar geworden door vouwen, scheuren of sterk verbleekte inkt. Het overbrengen van de plannen op een andere drager die minder onderhevig is aan de tand des tijds en gemakkelijker consulteerbaar is, bleek dan ook meer dan welkom.
Ingescande atlas in combinatie met een luchtfoto
Naast de tabellen werden ook de overzichtskaarten en detailkaarten ingescand. Na georeferentie van deze kaarten werden de aslijnen van de waterlopen gevectoriseerd en de bijhorende atlaspunten gemarkeerd. De atlassen van 1950 zijn intussen volledig gedigitaliseerd en intussen raadpleegbaar via de pagina van de geoloketten.
De atlassen van 1877 zullen begin 2011 in digitale vorm beschikbaar zijn. In die periode wrodt ook nog een infodag voor gemeentebesturen georganiseerd. Na afronding zal dit project vijf jaar in beslag genomen hebben, goed voor een totaal budget van 250.000 euro.
Meer info?
Wendi Sturm
Projectverantwoordelijke Dienst Waterbeleid
tel.: 03 240 54 79
e-mail: wendi.sturm@admin.provant.be
