Poelen en andere waterpartijen
Oorspronkelijk waren poelen kleine gegraven waterpartijen in weilanden in het agrarisch cultuurlandschap. Ze waren bestemd als veedrinkplaatsen. Daarom werden ze als open water in stand gehouden.
Tegenwoordig worden poelen vaak aangelegd om een toevluchtsoord voor amfibieën te creëren.
Poelen zijn echter belangrijk voor meerdere soorten dieren en planten.
De verschillende soorten zorgen voor een ecologische rijkdom:
- amfibieën (zoals padden, kikkers, salamanders, ...)
- insecten (zoals libellen, waterjuffers, haften, kokerjuffers, wantsen, waterkevers, ...)
- ongewervelden (zoals poelslakken, waterslakken, ...)
- vogels (zoals steltlopers, de ijsvogel, zwaluwen, ...)
- oeverplanten: er kunnen tot 30 soorten oeverplanten voorkomen rond poelen
- waterplanten (zoals gedoornd hoornblad, waterranonkels, waterpest, ...)
Hoe leg je een poel aan?
- Maak een studie van de waterhuishouding van het gebied waar je een poel wilt.
- Kies een nat en laaggelegen terrein. Water van een poel die gevoed wordt door kwel of bronwater zal een grote verdunning kennen. Hierdoor zal de poel voedselarmer zijn en dus meer geschikt als amfibieënpoel.
- Zorg ervoor dat de poel het hele jaar water bevat.
- Zorg ervoor dat de poel in de winter niet te vlug dichtvriest.
- Voorzie een ondiepe en zonnige oever waar het water snel opwarmt.
Opgelet: als er te veel vissen in de poel leven, nemen de overlevingskansen van de amfibieën sterk af.
Wil je graag weten hoe je zelf je eigen poel aanlegt? In de brochure ‘Een amfibieënpoel in je tuin’ zijn heel wat handige tips terug te vinden voor de aanleg van zo’n ecologische waterpartij. Deze brochure kun je downloaden op de webpagina over de natuurvriendelijke tuin.
Gemeenten kunnen bij het team Natuur en Landschap terecht voor de opmaak van een inrichtings- en beheerplan voor poelen en andere waterpartijen.
Projectinhoud
In overleg met de gemeente wordt een lijst van potentiële waterpartijen/poelen opgesteld. Op kaart worden potentiële poelen, natte biotopen en andere waterpartijen op gemeentelijke eigendommen in de gemeente aangeduid.
- beschrijving van de toestand van de bestaande poel/ het terrein van potentiële poel of natte biotopen en omgeving
- inventarisatie van poel (flora, amfibieën en libellen) en omgeving (migratiemogelijkheden)
- indicatie biologische waterkwaliteit en pH
- opstellen fiches met inrichtingsvoorstellen of beheeradviezen van de (potentiële) poel en omgeving
- opmaak van educatief bord (facultatief)
- aanreiken van sensibiliserende teksten met verwerking van de inventarisaties voor gemeentelijke publicaties
- indicatieve kostenraming van aanleg/inrichting poel
Extra modules
Een meer gedetailleerde bepaling van de hydrobiologische kwaliteit (BBI) is een optie.
Op vraag kan er voor periodieke monitoring (na inrichting/aanleg) van flora, amfibieën en libellen en opvolging van de toestand van de poel een aparte offerte worden opgemaakt.
