Beschikbare skip links

Veelgestelde vragen

Vraag 1: Wonen en werken in een andere land van de EU: sociale zekerheid

In de Europese Unie geldt het vrij verkeer van burgers. Dit betekent dat je in een ander land van de Europese Unie mag wonen en werken. Er zijn wel een aantal zaken die je best op voorhand navraagt. In dit ‘Thema van de maand’ wordt één concreet aspect behandeld: sociale zekerheid. 

Wil je meer informatie, dan kun je bij ons terecht. Europa Direct Antwerpen beschikt over documentatiemappen in verband met wonen en werken in een ander land van de Europese Unie. Hierdoor krijg je meer inzicht in de gevolgen voor belastingen, sociale zekerheid, arbeidsrecht,… 

Wie verhuist van het ene EU-land naar het andere EU-land, wordt geconfronteerd met heel wat vragen rond sociale zekerheid. Onder welke sociale zekerheidswetgeving vallen mensen die in het buitenland werken? Heeft men in het buitenland recht op werkloosheidsvergoeding? 

In welk land ben je verzekerd?

De Europese wetgeving bepaalt dat je maar verzekerd kunt zijn in slechts één lidstaat tegelijkertijd. Hierop bestaat slechts één kleine uitzondering: iemand die zowel werknemer in een bepaalde lidstaat als zelfstandige in een andere lidstaat is, kan – in uitzonderlijke gevallen – in beide lidstaten verzekerd zijn. 

Je kunt niet echt kiezen in welk land je verzekerd bent. In eerste instantie gaat men uit van het werklandprincipe. Dit betekent dat iedere loontrekkende onderworpen is aan de sociale zekerheidswetgeving van de lidstaat waar hij werkt, zelfs al woont hij in een andere lidstaat. 

Indien je gelijktijdig in twee lidstaten werkt, dan geldt het woonlandprincipe. Je bent dan verzekerd in het land waar je woont voor de totaliteit van de prestaties. 

Indien je naar het buitenland vertrekt, is het noodzakelijk om langs te gaan bij het ziekenfonds. Om over te schakelen naar de sociale zekerheid van een andere lidstaat heb je E-formulieren nodig. Deze formulieren vergemakkelijken het grensoverschrijdend contact met en tussen de sociale zekerheidsorganen van de EER-lidstaten. 

Sommige van deze formulieren worden al gedekt door de Europese Ziekteverzekeringskaart. Het doel van de kaart is de toegang tot geneeskundige zorgen in het buitenland te vergemakkelijken. 

Werkloos?

Je kunt je werkloosheidsuitkering gedurende drie maanden naar een ander land meenemen, op voorwaarde dat: 

  • Je de werkloosheidsuitkering al minstens vier weken ontvangt in het land dat je gaat verlaten. De betrokken dienst voor arbeidsbemiddeling kan toestemming geven voor een kortere periode.
  • Je het formulier E 303 aanvraagt bij het bevoegde orgaan.
  • Je je binnen zeven werkdagen na je aankomst in het land waarnaar je verhuist, laat inschrijven bij de dienst voor arbeidsbemiddeling.
  • Je voldoet aan de controleprocedures die worden georganiseerd door de lidstaat waar je woonachtig bent.       

Met het E 303 formulier stap je naar de dienst voor Arbeidsbemiddeling in het land waar je zult wonen en werken. Dit formulier geeft recht op nog drie maanden werkloosheidsvergoeding volgens het sociale zekerheidssysteem van dat land. 

Speciale gevallen: grensarbeiders en detachering

Een grensarbeider is een persoon die op het grondgebied van een lidstaat werkzaam is, maar zijn woonplaats heeft op het grondgebied van een andere lidstaat en er ten minste één keer per week naar terugkeert. Hier geldt het werklandprincipe. Bijzondere voorschriften gelden voor ziekte en werkloosheid. 

Bij detachering (je werkt voor je werkgever gedurende een beperkte periode in een ander land dan waar je normaal gezien werkt) blijft alles in de lidstaat van herkomst. 

Meer informatie

Verklarende woordenlijst

  • EER:  Europese Economische Ruimte bestaat uit een samenwerking tussen de Europese Unie en de Europese Vrijhandelszone (EVA): Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland, Italië, Groot-Brittannië, Ierland, Denemarken, Griekenland, Spanje, Portugal, Oostenrijk, Finland, Zweden, Noorwegen, IJsland Liechtenstein, Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië. 
  • Grensarbeider: een persoon die op het grondgebied van een lidstaat werkzaam is, maar zijn woonplaats heeft op het grondgebied van een andere lidstaat en er ten minste één keer per week naar terugkeert. 
  • Detachering: de "detachering van werknemers door een werkgever" betekent dat werknemers door hun werkgever worden uitgezonden met het oog op het leveren van een arbeidsprestatie in een ander land dan waar ze gewoonlijk werken.       

Vraag 2: Wordt mijn Belgisch diploma erkend in het buitenland?

Automatische erkenning

2006 werd uitgeroepen tot het Europees Jaar van de mobiliteit van werknemers. Het vrije personen- en dienstenverkeer is een van de belangrijkste doelen van de Europese Unie. Dit betekent dat EU-burgers als zelfstandige of als werknemer kunnen gaan werken in een andere lidstaat dan die waar zij hun diploma hebben behaald. Voor een klein aantal beroepen – architect, verloskundige, apotheker, arts, verpleegkundige, tandarts en dierenarts – zijn sectorale richtlijnen goedgekeurd. Zij vormen het stelsel van de ‘automatische erkenning van diploma’s’. 

Algemeen erkenningsstelsel

Voor de andere beroepen geldt een algemeen erkenningstelsel. 

De bevoegde (buitenlandse) nationale instantie zal nagaan:

  • of het gereglementeerde beroep dat je in het gastland wilt uitoefenen hetzelfde is als dat waarvoor je in je lidstaat van herkomst volledig gekwalificeerd bent
  • of de duur en de inhoud van je opleiding niet wezenlijk afwijken van de duur en de inhoud van de in het gastland vereiste opleiding 
Als de beroepen gelijk zijn en de opleidingen in grote lijnen ook, moet de bevoegde instantie jouw kwalificaties erkennen. 

Waar kun je terecht voor uitgebreide informatie?

Problemen?

Solvit is een on-line netwerk waarin EU-lidstaten samen naar een pragmatische oplossing zoeken voor problemen die het gevolg zijn van een verkeerde toepassing van de internemarktregels door overheidsinstanties. Je vindt hen via http://ec.europa.eu/solvit/site/index_nl.htm.

Vraag 3: Mijn vlucht had een lange vertraging. Welke rechten heb ik als vliegtuigpassagier?

Wat de wet zegt...

Sinds 17 februari 2005 is er een nieuwe Europese wetgeving van kracht die reizigers beter moet beschermen tegen de willekeur van de luchtvaartmaatschappijen.

De wet voorziet in een compensatie bij overboeking, instapweigering en annulering, langdurige vertraging, verlies van bagage en verwondingen en overlijden bij een ongeval. 

De regels gelden wanneer je vertrekt met een lijndienstvlucht of chartervlucht vanuit een EU-luchthaven of vanuit een luchthaven buiten de EU naar een EU-luchthaven, als je vliegt met een maatschappij die in de EU zijn hoofdvestiging heeft. 

Uiteraard moet je eveneens in het bezit zijn van een geldig ticket en een bevestigde boeking.

Meer info over de rechten van de vliegtuigpassagier?

Meer info over reizen en reisdocumenten?