Gebiedsgericht project Fortengordels rond Antwerpen

Doel van het project Fortengordels rond Antwerpen

Wat wil de provincie bereiken?

• de ruimtelijke samenhang van beide fortengordels versterken
• de cultuurhistorische en de ecologisch-landschappelijke waarde van de fortengordels verbeteren
• naar een optimale invulling van de fortengordels zoeken
• de toegankelijkheid van de fortengordels verhogen

Beoogde projectresultaten

Een visie met een uitvoeringsgericht actieprogramma voor de beide fortengordels.

Het uitvoeren van strategische acties, zoals

• de viering van 150 jaar Brialmont met een colloquium, sport- en culturele activiteiten, ...
• een onthaalplaats voor het gebied Ravenhof – fort van Stabroek
• een onthaalplaats voor het gebied Vrieselhof – fort van Oelegem

Stand van zaken

Om dit project uit te werken werd de provinciale werkgroep Fortengordels opgericht. Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de verschillende diensten van het provinciebestuur. Deze werkgroep heeft al aardig wat werk verricht met als resultaat de ‘Verkennende nota: de fortengordels als provinciaal gebiedsgericht project’.

De deputatie gaf de provinciale werkgroep de opdracht om:

• een plan van aanpak uit te werken
• bij de Vlaamse overheid een dossier in te dienen voor de erkenning en de subsidiëring van de Fortengordels als strategisch project
• een onderzoek op te starten naar externe financieringsmogelijkheden

Momenteel werkt de provinciale werkgroep deze drie opdrachten verder uit:

• het plan van aanpak werd verder verfijnd
• er werd een subsidiedossier bij de Vlaamse overheid ingediend en goedgekeurd
• er wordt verder gezocht naar mogelijke Europese middelen naast het huidige goedgekeurde Interreg IV A-project Forten en Linies in Grensbreed Perspectief

Projectcoördinator Karen Gysen gaf op 19 oktober 2011 een presentatie met de stand van zaken, die je hieronder kunt downloaden.

Documenten

Studie Herover de fortengordel
Voor de binnenste fortengordel heeft de provincie in 2002 reeds een visie uitgewerkt: het kaderplan ‘Herover de fortengordel’, dat je op deze pagina kunt downloaden.
De belangrijkste elementen uit deze studie zijn:

• de strategisch gekozen functies voor alle forten, die niet los staan van elkaar (Concept Vesting Antwerpen)
• de binding van elk fort met de gordel
• de binding van elk fort met de omgeving

Verkennende nota
Je kunt de ‘Verkennende nota: de fortengordels als provinciaal gebiedsgericht project’ hieronder downloaden.

Vlaamse subsidies

De Vlaamse overheid subsidieert het project ‘De Fortengordels rond Antwerpen’ als strategisch project in het kader van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen voor de periode 2009-2011. Deze subsidie is bestemd voor de projectcoördinatie (personeels- en werkingskosten). Je vindt meer informatie over alle strategische projecten op de website van de Vlaamse overheid.

Europese subsidies

De fortengordels rond Antwerpen zijn ook een onderdeel van het project "Forten en linies in grensbreed perspectief", dat van 2009 tot en met 2011 gesubsidieerd wordt door de Europese Unie met middelen van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) via het Interreg IV A-programma Vlaanderen - Nederland. Je vindt op deze pagina meer informatie over deze Europese subsidies.

Hieronder kun je de brochure en de kaart van het gehele project "Forten en linies in grensbreed perspectief" downloaden.

  

Vermarktingsstudie Forten en Linies in Grensbreed Perspectief

De vermarktingsstudie van het Interreg IVA-project 'Forten en Linies in Grensbreed Perspectief' is uitgevoerd. Hierin is een visie omtrent vermarkting en promotie ontwikkeld voor de Staats-Spaanse Linies (provincies Zeeland, West- en Oost-Vlaanderen en Antwerpen), de Fortengordels rond Antwerpen (provincies Antwerpen en Oost-Vlaanderen) en de Zuiderwaterlinie (provincie Noord-Brabant).

Je kunt de twee delen van deze studie hieronder downloaden.

Fortennacht op zaterdag 10 september 2011

De provincies West-Vlaanderen, Zeeland, Oost-Vlaanderen, Noord-Brabant en Antwerpen organiseerden op 10 september 2011 de eerste grensoverschrijdende Fortennacht in Vlaanderen en Nederland, onder impuls van het Europese Interreg IV A-project “Forten en Linies in Grensbreed Perspectief".

Tijdens deze Fortennacht werden wallen, vestingsteden, forten en linies onder de aandacht gebracht als cultuurhistorische plekken en monumenten die herinneren aan een woelig verleden, waarin de Nederlands-Vlaamse grens tot een feit werd. Maar het is ook tastbaar erfgoed dat landschappelijk, ecologisch en recreatief aan betekenis wint en in toenemende mate toegankelijk wordt voor uiteenlopende belevingsvormen, voor jong en oud.

Het evenement vond plaats in, op en bij forten en vestingen van de Staats-Spaanse Linies, de Forten in en rond Antwerpen en de Zuiderwaterlinie in Noord-Brabant. Er was een gevarieerd aanbod aan fiets- en wandeltochten, poëzie- en verhalenvoordrachten, culinaire proeverijen, natuurexcursies, muzikale optredens en veel meer.

De Fortennacht was eveneens dé gelegenheid om kennis te maken met enkele herstel- en inrichtingsprojecten die dit nog deels onbekende erfgoed, uit “conflict” ontstaan, een “herbestemming” geven: niet toevallig de twee thema’s van de Open Monumentendagen in Vlaanderen en Nederland waarbij meerdere forten-locaties open staan voor het publiek.

Het volledige programma kun je hieronder downloaden.

 

Linieconferentie Fortengordels Nu! op 15 december 2010 in het provinciehuis te Antwerpen

In het kader van het strategisch project ‘De Fortengordels rond Antwerpen’ en het Interregproject ‘Forten en Linies in Grensbreed Perspectief’, organiseerde het provinciebestuur Antwerpen de Linieconferentie op woensdag 15 december 2010. Met de Linieconferentie wil het provinciebestuur het denkproces rondom dit erfgoed, de ruimtelijke context en de hedendaagse bestemming ervan, ondersteunen. Ondersteunen en stimuleren door onder andere enkele wervende voorbeelden te tonen en een officiële start te geven aan de opmaak van het kaderplan, waarbij de belanghebbenden betrokken zullen worden. 

Meer informatie
In de onderstaande folder vind je meer informatie over het programma.

Op vrijdag 25 en zaterdag 26 september 2009 organiseerde het provinciebestuur Antwerpen, in samenwerking met het Simon Stevin Vlaams Vestingbouwkundig Centrum, de provincies Oost- en West-Vlaanderen, Zeeland en Noord-Brabant, een studietweedaagse over de hedendaagse betekenis van en omgang met forten, fortengordels en verdedigingslinies.

Antwerpen was na Parijs aan het begin van de twintigste eeuw de grootste Europese vesting. De binnenste (Brialmontforten) en buitenste (pantserforten) fortengordel rond de stad vormen vandaag nog steeds de kern van een ongekende schat aan militair erfgoed. Het structurerende karakter van deze erfgoedelementen is bepalend voor de Antwerpse regio. Voor verschillende gemeenten betekenen deze forten en militaire constructies een essentieel element binnen een maatschappelijk relevant beleid. Talloze erfgoedactoren zijn zowel professioneel als op vrijwillige basis betrokken bij de instandhouding en ontsluiting van deze monumenten.

Met dit internationale colloquium wilde het provinciebestuur een aanzet geven om het denkproces rondom dit erfgoed, de ruimtelijke context en de hedendaagse bestemming ervan, op gang te trekken.

Het programma, het campagnebeeld en de presentatie "Gebiedsgericht project Fortengordels rond Antwerpen: een toekomstvisie" van projectcoördinator Karen Gysen kun je hieronder downloaden.

Meer informatie kun je verkrijgen bij Serge Migom van de dienst Erfgoed op het telefoonnummer +32 (0)3 240 64 53.