Noodplanning

Wanneer hevige regenval zorgt voor ernstige wateroverlast, zware branden woeden of toxisch materiaal de volksgezondheid bedreigt, coördineer ik het optreden van de verschillende hulpdiensten. Net zoals een burgemeester een gemeentelijke noodplan (rampenplan) kan afkondigen, kan ik een provinciaal noodplan activeren. Dit provinciaal plan treedt in werking bij grootschalige noodsituaties, waarbij bijvoorbeeld meerdere gemeenten betrokken zijn of wanneer hulpdiensten uit de hele provincie bijstand moeten verlenen.

Voorbereiding op noodsituaties

De Dienst Noodplanning adviseert en ondersteunt mij op het vlak van noodplanning. Als voorbereiding op noodsituaties doe ik het volgende:

Ik ben voorzitter van de provinciale veiligheidscel. Deze is samengesteld uit de provinciaal ambtenaar nood- en interventieplanning en een vertegenwoordiger van elke discipline (brandweer, medici, politie, civiele bescherming, defensie en informatie) en van de gerechtelijke overheid. Zij geven advies over de op te stellen nood- en interventieplannen, het in de praktijk brengen van de noodplannen, het oefenbeleid, de besteding van de Seveso- en nucleaire fondsen [Geld dat ter beschikking wordt gesteld van de verdere uitwerking van de rampenplanning en ter voorbereiding op noodsituaties], ...
Ik ben verantwoordelijk voor de opmaak van de provinciale nood- en interventieplannen en keur de gemeentelijke nood- en interventieplannen goed. Hierin staat onder meer: welke hulpdiensten opgeroepen worden, hun contactgegevens en opdrachten, hoe de coördinatie van de noodsituatie verloopt, hoe bevolking en media geïnformeerd worden, ...
Ik organiseer en neem actief deel aan rampoefeningen om de interne structuren en noodplannen uit te testen en zo nodig aan te passen.

Downloads:

Oefenbeleidsplan 2013 [PDF] (pdf - 2247kB)

Voordrachten veiligheid

24 oktober 2012: Voordracht prof.dr. Ira Helsloot op uitnodiging van de provinciale werkgroep oefenbeleid en van Campus Vesta met als titel: 'Voorbij de symboliek: een vierluik over risicobeleid en de narrige burger, rampenbestrijding en zelfredzaamheid, crisisbesluitvorming als vaardigheid en
tenslotte ‘moderne’ crisisbeheersing als proces' [PDF] (pdf - 5358kB)

Rampoefening 'Mona Lisa'

26/11/2012: Rampoefening 'Mona Lisa'

Type oefening: Deze oefening werd georganiseerd door Prayon Puurs, de gemeente Puurs, het Provinciecommando Antwerpen en de dienst Noodplanning provincie Antwerpen. Tijdens deze oefening werd een crimineel feit gecombineerd met een Seveso-incident. Tijdens de rampoefening ondertekende gouverneur Cathy Berx samen met de procureurs des Konings van de arrondissementen Antwerpen, Mechelen en Turnhout een protocolovereenkomst over de bevoegdheden bij noodsituaties met strafbare feiten. Het protocol werd daarbij meteen in de praktijk uitgetest.

Rampoefening 'Sjanel2210'

Foto rampoefening Sjanel

22/10/2012: Rampoefening 'Sjanel2210'

Type oefening: Deze oefening werd georganiseerd door Ineos Oxide de gemeente Zwijndrecht, de Stad Antwepen en de dienst Noodplanning Provincie Antwerpen. Alle disciplines namen deel aan de oefening en er werd opgeschaald tot de provinciale fase. Gouverneur Cathy Berx nam tevens aan deze oefening deel.

Overzicht rampoefeningen 2012

09/06/2012: Rampoefening Campus Vesta

Type oefening: De cursisten van provinciaal opleidingscentrum voor brandweer, dringende geneeskundige hulpverlening en politie Campus Vesta, kunnen met succes terugblikken op het bestrijden van een grootschalige rampoefening. De oefening, die voor het eerst buiten het domein van Campus Vesta werd gehouden, vond plaats in de wijk rond de Boerenkrijglaan in Ranst. Het gemeentebestuur van Ranst en de plaatselijke korpsen van politie, civiele bescherming en brandweer, verleenden hun medewerking. In totaal waren er 250 hulpverleners en een aantal figuranten. Ook de substituut van het parket kwam ter plaatse. Het scenario: vijf personen in een auto, waren een nacht op stap geweest. Tijdens het naar huis rijden, schept de bestuurder een groep wandelaars en komt vervolgens tegen een geparkeerde tankwagen terecht. Er komen gevaarlijke stoffen vrij. De bewoners in de buurt moeten geëvacueerd worden. Honderd bewoners die zich vrijwillig lieten evacueren, werden naar het ontmoetingscentrum De Boomgaard gebracht. "Het was een zeer leerrijke en geslaagde oefening, waarbij de samenwerking met de verschillende diensten en de paraatheid van de manschappen werd getest. Mogelijke tekortkomingen zullen besproken en bijgestuurd worden", aldus korpschef Rob Verbist van de politiezone Zara en Koen Milis van Campus Vesta.

Organisatie: Campus Vesta, provinciaal opleidingscentrum voor brandweer, dringende geneeskundige hulpverlening en politie
23/05/2012: Virtuele oefening 'Euroports'

Type oefening en locatie: De virtuele oefening, die doorgaat in de brandweerkazerne van Antwerpen, zal gebruikt worden als voorbereiding op de algemene inzetoefening bij het bedrijf in 2014.

Organisatie: Dienst Noodplanning provincie Antwerpen, Stad Antwerpen en Euroports
04/05/2012: Internationale Code voor de beveiliging van schepen en havenfaciliteiten (ISPS) Haven Antwerpen: oefening Portex

Type oefening: Interdisciplinaire tafeloefening met de nadruk op maritieme beveiliging en met inzet van het Lokaal Comité Maritieme Beveiliging (LCMB) en het nationale niveau via de Nationale Autoriteit voor Maritieme Beveiliging (NAMB). Hierbij werden verschillende scenario’s gesimuleerd vanuit het coördinatiecentrum met interactie tussen het lokale comité Antwerpen en de nationale autoriteit voor maritieme beveiliging. Dit was de prelude voor de plechtige overhandiging van het ‘Exercitium, Drill & Exercise Handbook’ dat door het Antwerpse Havenbedrijf werd geschreven en samengesteld op vraag van de Europese Commissie. Dit handboek zal ter beschikking worden gesteld van de andere Europese havens.

Organisatie: Crisiscentrum Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken, het Antwerpse Havenbedrijf

31/03/2012: Thunderstorm, Ziekenhuis Algemeen Ziekenhuis Sint Jozef te Malle

Type oefening: Algemene inzetoefening met provinciale fase
Organisatie: het Rode Kruis, Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken Volksgezondheid, dienst Noodplanning Provincie Antwerpen

05/03/2012: Double Impact, Luchthaven Antwerpen: algemene, multidisciplinaire inzetoefening. Bijzonder Nood- en Interventie Plan (BNIP) Ongeval Luchthaven

De oefening werd georganiseerd door de Luchthaven van Antwerpen, de dienst noodplanning van de provincie Antwerpen en de stad Antwerpen. Ongeveer 220 personen namen hieraan deel, waaronder 20 leerlingen van het zevende jaar veiligheid van het Provinciaal Instituut Sint- Godelieve. Alle disciplines: brandweer, medische sector, politie en Civiele Bescherming nemen deel aan de oefening. Bijzondere aandacht was er voor de deelname van het Parket en DVI. In totaal reden om en bij 60 hulpdienstvoertuigen aan. Aangezien het donker was, werd aan de Civiele Bescherming bijstand gevraagd om verlichting te voorzien. Het korps van zone Stad werd versterkt door de korpsen uit Zone Rand om het tankwatertransport te verzekeren. In totaal werd 160.000 liter water voorzien.

Downloads:

De gouverneur als coördinator tijdens rampen

In geval van een noodsituatie beslis ik over het al dan niet afkondigen van een provinciale fase (het provinciaal noodplan). De beleidscoördinatie is mijn taak. Dit betekent dat ik beslissingen neem over het effectgebied van het incident. Deze maatregelen kunnen gaan over: de evacuatie van bepaalde woongebieden, het informeren van de bevolking, het voorzien van bijkomende middelen, … Daarin word ik bijgestaan door een coördinatiecomité met de beleidsverantwoordelijken van alle disciplines (brandweer, medici, politie, civiele bescherming, defensie en informatie) en van de gerechtelijke overheid.

Ook na een ramp neem ik, samen met deze beleidsverantwoordelijken, beslissingen over verdere acties. Nazorg is de verzameling van maatregelen die genomen worden om een terugkeer naar de normale dagelijkse situatie mogelijk te maken. Concreet gaat het bijvoorbeeld over verdere psychosociale ondersteuning van slachtoffers en hun familieleden, milieumaatregelen, het afhandelen van schadeclaims en verzekeringen, …

Na elke oefening en elk reëel incident is een grondige evaluatie noodzakelijk. Uit deze evaluaties worden positieve en verbeterpunten gehaald. Op basis van deze punten worden de nood- en interventieplannen bijgestuurd waar nodig.

Initiatieven

Noodplanning staat en valt met de samenwerking van de verschillende hulpdiensten en bedrijven. We stimuleren elk initiatief die deze samenwerking ten goede komt. Een aantal voorbeelden:

Het veiligheidsplatform Organisatie Snelle Redding (OSR) bestaat onder andere uit een databank met de contactgegevens van alle (hulp)diensten en middelen die tijdens een ramp kunnen worden ingezet.
Het Crisisinformatienetwerk (CIN) om een snelle en eenduidige telefonische boodschap naar bevolking en hulpdiensten te versturen.
Met Virtueel oefenen (zie handleiding onderaan deze pagina) kunnen hulpdiensten en bedrijven via computersimulatie hun acties en reacties op incidenten oefenen.
Het project Calamiteitenbeheer Haven van Antwerpen (Calahan) is een internettoepassing die de acties tijdens een ramp en de informatiestroom tussen bedrijf en overheid beheert. Voor dit project hebben we eind 2009 de prestigieuze, internationale "Partners in Preparedness Award" van The International Association of Emergency Managers (IAEM) in ontvangst genomen. Je kunt de toepassing hieronder raadplegen.
Met het verkeersregelplan voor de haven van Antwerpen kan het verkeer in de haven van op afstand geregeld worden. De dynamische verkeersborden leiden mensen weg van de gevarenzone en voorkomen opstoppingen op aan- en afvoerroutes voor hulpdiensten.
In 2009 heeft mijn Dienst Noodplanning voor de bedrijven een "Seveso Kick-off" georganiseerd, als start van de Sevesobezoeken. Sindsdien bezoeken wij samen met de desbetreffende gemeenten systematisch alle Sevesobedrijven in de provincie Antwerpen.
In het Postgraduaat Rampenmanagement worden hulpverleners, noodplanambtenaren en preventieadviseurs van bedrijven opgeleid in de rampenplanning. De organisatie ligt bij Campus Vesta en de Universiteit Antwerpen.
Multidisciplinaire opleiding organisatie oefeningen: deze cursus werd reeds drie maal georganiseerd, 2 maal in 2011 en 1 maal in 2012. De cursus duurt 2 dagen. De organisatie is in handen van de Provinciale werkgroep Oefenbeleid en Campus Vesta. Er werden op deze manier reeds een 60- tal personen uit de provincie opgeleid. Deelnemers zijn ambtenaren noodplanning en leden uit de verschillende disciplines van de noodplanning. Het betreft een interactieve cursus met veel groepswerk. Hier leer je hoe je de organisatie van een oefening concreet aanpakt. De oefenmethodologie van de provincie Antwerpen wordt uitgelegd en de bestaande structuren en projecten toegelicht. De cursisten draaien op het einde een zelfgemaakte oefening. Deze cursus bevordert een beter oefenbeleid en nog beter voorbereide hulpdiensten.

In 2009 organiseerde ik, samen met een aantal noodplanningsexperten, bovendien een tweedaagse opleiding rampenmanagement voor burgemeesters.

Downloads:

Aanbevelingen aan de bevolking in geval van een incident of bij evacuatie in geval van brand- of explosiegevaar

Bij een incident:

Blijf kalm.
Ga of blijf binnen.
Sluit ramen en deuren.
Luister naar radio en televisie voor verdere instructies.
Vermijd telefoneren om overbelasting van het net te voorkomen.
Haal je kinderen niet van school, tenzij hier uitdrukkelijk om gevraagd wordt.

Bij evacuatie:

Sluit de gaskraan.
Zet de elektriciteit en de verwarming uit.

Mee te nemen:

identiteitskaart
SIS-kaart
noodzakelijke medicatie
geld / waardevolle zaken
belangrijke telefoonnummers
zo mogelijk kopie van belangrijke papieren (verzekering)
gsm en oplader
kindergerief
toiletgerief
eten en drank voor een dag

Eikenprocessierups

Op vraag van het Team Natuur en Landschap, formuleerde de provinciale Juridische dienst een aantal antwoorden op vaak voorkomende vragen over de bestrijding van de eikenprocessierups. Je kunt dit juridisch advies alsook andere, relevante documenten hieronder nalezen en raadplegen.